ناسا میخواهد یک تلسکوپ فضاییِ در حال سقوط را نجات دهد
در حال حاضر، یک تلسکوپ فضایی ۲۵۰ میلیون دلاری به نام **سوئیفت (Swift)** به آرامی در حال از دست دادن ارتفاع مداری خود است. ناسا برای جلوگیری از نابودی آن، یک مأموریت رباتیک را آغاز کرده تا پیش از ورود این تلسکوپ به جو زمین، آن را در مدار نجات دهد.
سوئیفت و انفجارهای پرتو گاما
سوئیفت بیش از ۲۲ سال است که یکی از مهمترین ابزارهای مطالعه **انفجارهای پرتو گاما (Gamma-Ray Bursts)** بوده است؛ انفجارهایی که از پرانرژیترین و قدرتمندترین پدیدههای شناختهشده در جهان به شمار میروند. اما افزایش فعالیت خورشید باعث انبساط لایههای بالایی جو زمین شده و در نتیجه، اصطکاک مداری افزایش یافته است. این موضوع باعث شده سوئیفت بسیار سریعتر از پیشبینیها ارتفاع خود را از دست بدهد و اگر اقدامی انجام نشود، احتمالاً تا پایان امسال وارد جو زمین شده و از بین خواهد رفت.
مأموریت نجات LINK
برای جلوگیری از این اتفاق، ناسا با شرکت **Katalyst Space** در ایالت آریزونا قرارداد بست و تنها یک سال به این شرکت فرصت داد تا یک فضاپیمای نجات طراحی و آماده کند. نتیجه این پروژه، فضاپیمایی به نام **LINK** است؛ سامانهای تقریباً به اندازه یک یخچال که به سه بازوی رباتیک و موتورهای یونی مجهز شده است. این فضاپیما در سوم ژوئیه ابتدا از یک هواپیما در ارتفاع حدود ۱۲ کیلومتری رها شد و سپس با استفاده از یک موشک وارد مدار زمین شد.
چالشهای تاریخی
بزرگترین چالش این مأموریت این است که سوئیفت هرگز برای تعمیر یا نجات در مدار طراحی نشده است. این تلسکوپ نه درگاه اتصال دارد و نه نقطهای مخصوص برای گرفتن توسط یک فضاپیمای دیگر. بنابراین LINK باید با استفاده از بازوهای رباتیک خود بخشهای مناسب سازه این ماهواره ۲۲ ساله را شناسایی کرده، به آن متصل شود و سپس طی چند ماه با روشن کردن موتورهای یونی، مدار سوئیفت را به ارتفاعی امنتر منتقل کند.
آینده نزدیک
در صورت موفقیت، این مأموریت میتواند نخستین نمونه در تاریخ باشد که یک ماهواره علمی، بدون آنکه از ابتدا برای سرویسدهی یا نجات طراحی شده باشد، در مدار زمین نجات پیدا میکند. اما اگر این تلاش شکست بخورد، جامعه علمی یکی از مهمترین ابزارهای رصد و مطالعه انفجارهای پرتو گاما را برای همیشه از دست خواهد داد.